Apple'ın FaceID ve Vision Pro teknolojilerinin geliştirilmesinde kritik rol oynayan Gidi Littwin, altı yıldır insan beyninin elektriksel aktivitesini çözümlemeyi amaçlayan çığır açan bir yapay zeka modeli üzerinde çalışıyor. Littwin'in kurucu ortaklarından biri olduğu Hemispheric adlı girişim, bu hafta itibarıyla 52 milyon dolarlık yatırım turunu başarıyla kapattığını duyurdu.

Şirketin temel amacı, invaziv cerrahi müdahalelere gerek kalmadan beyin aktivitesini analiz edebilen derin öğrenme modelleri geliştirmek. Bu teknoloji, depresyon, Alzheimer ve Parkinson gibi nörolojel bozuklukların teşhisinde yeni bir çağ açabilir.

Apple'dan Beyin Teknolojisine Uzanan Yolculuk

Littwin, 2020 yılında Apple'dan ayrılarak yeni bir arayışa girdi. Bu arayış, Hemispheric'in diğer kurucu ortağı Hagai Lalazar'ın LinkedIn üzerinden kendisine ulaşmasıyla somut bir şekle büründü. Lalazar, beyin aktivitesini cerrahi müdahale olmadan incelemek amacıyla yapay zeka modelleri geliştirmeye başlamış, ancak şirketi ticari bir vizyonla yönetecek deneyimli bir ortak arıyordu. Littwin ile tanışmadan önce yaklaşık 75 adayla görüşme yaptığı belirtiliyor.

Littwin, Apple'daki kariyeri boyunca FaceID'nin geliştirilmesine katkıda bulunmuş ve son dönemde artırılmış gerçeklik ürünü Vision Pro için el takip teknolojisi üzerinde çalışmıştı. Bu projelerin arkasında WIRED'e yaptığı açıklamada, "Yüz binlerce denekten veri topladık. Bu projelerin arkasında devasa veri toplama operasyonları vardı ve Hemispheric'te benzer bir şey inşa etmemiz gerektiğini biliyorduk" dediği öğrenildi.

100 Bin Kişilik Devasa Veri Havuzu

Bilim insanları uzun süredir her bireyin beyin aktivitesinin farklı örüntüler gösterdiğinin farkındaydı. Bu durum, depresyon, Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıkların teşhisinde doktorların çoğunlukla öznel anketlere ve davranışsal gözlemlere güvenmesine yol açıyordu. Hemispheric ekibi bu sorunu çözmek için büyük çaplı bir veri toplama çalışması başlattı.

Şirket, Asya'nın çeşitli ülkelerinin yanı sıra Tel Aviv ve Boston'dan 100 bin gönüllüden toplamda 250 bin saatlik beyin verisi topladı. Denekler, oyun gibi görünen ancak beynin farklı bölgelerini aktive eden bir dizi etkileşimli aktivite gerçekleştirdi. Toplanan bu veriler karşılığında gönüllülere ödeme yapıldı.

Büyük Dil Modellerine Benzer Bir Yaklaşım

Bu devasa veri seti, kafatası içindeki elektriksel aktiviteden beyin fonksiyonunu çıkarsayan sınır modeli (frontier model) eğitmek için kullanıldı. Çalışma prensibi, büyük dil modellerinin metni istatistiksel olarak analiz ederek anlam çıkarmasına benzer şekilde çalışıyor.

Ekip, eğitilen genelleştirilmiş modeli TSSB (travma sonrası stres bozukluğu), şizofreni ve depresyon tanısı konmuş kişilerin yer aldığı alt gruplar üzerinde test etti ve modelin bireylerin beyin sağlığı hakkında doğru çıkarımlar yaptığını bildirdi. Şu anda modelin Alzheimer'ı teşhis edip edemeyeceğini ve hatta hastalığı öngörüp öngöremeyeceğini belirlemek için klinik bir çalışma yürütülüyor.

FDA Onayı ve 2027 Hedefi

Littwin ve Lalazar, ilk ürünlerini önümüzdeki yılın başlarında TSSB üzerine çalışmalar yapmak amacıyla ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) onayına sunmayı planlıyor. Onay alınması durumunda ürünün 2027 yılının ilerleyen aylarında kamuoyuna sunulması hedefleniyor.

Sistem şu şekilde çalışıyor: Bir bilişsel bozukluğun teşhisi için hasta, hafif bir EEG başlığı takıyor ve bir tablet üzerindeki uygulamayla etkileşime girerken beyindeki elektriksel aktivite yaklaşık 15 dakika boyunca ölçülüyor. Hemispheric'in yapay zeka modeli, klinisyenlerin sinyalleri yorumlayarak teşhis koymasına, tedavi için en etkili müdahaleyi seçmesine ve hastanın ilerlemesini izlemesine yardımcı oluyor.

Lalazar, bu geleceği şu sözlerle özetliyor: "Hayal ettiğimiz gelecek, bunun bir kan testi gibi olacağı bir gelecektir. Cihaz çok ucuz olacak; ruh sağlığı kliniklerine, hastanelere ve hatta psikologların muayenehanelerine satılıp dağıtılabilecek."

Rekabet ve Yatırım Ortamı

Akciğer kanseri gibi rahatsızlıklar için yapay zeka destekli tanı araçları halihazırda klinik kullanımda ve Avrupa genelinde tedaviye erişimi hızlandırıyor. Bu arada OpenAI ve Anthropic gibi yapay zeka devleri de sağlık sektörüne adım atarak alandaki girişimler için rekabeti yoğunlaştırıyor.

Hemispheric, erken aşama yatırımını ABD ve İsrail merkezli risk sermayesi şirketlarından ve bireysel yatırımcılardan aldı. Yatırımcılar arasında Uber'ın erken dönem destekçilerinden Howard Morgan da bulunuyor. Toplanan fon, hükümetlerle ve sağlık kuruluşlarıyla ortaklıkları ilerletmek, ABD'de istihdamı artırmak ve düzenleyici onaylara doğru ilerlemek için kullanılacak. Şirket ayrıca modelini geliştirmek amacıyla milyonlarca kişiden daha fazla beyin verisi ölçmeyi planlıyor.

Kendi Beyin Tarayıcılarını Geliştiriyorlar

Hemispheric ekibi, kendi beyin tarayıcılarını da geliştiriyor. Littwin, geleneksel EEG cihazlarının yapay zeka ve derin öğrenme için tasarlanmadığını belirterek "Bu cihazlar makine öğrenimi için, özellikle de derin öğrenme için kesinlikle üretilmedi" diyor. Şirket, kendi geliştirdiği tarayıcıların modellere daha faydalı veriler sağlayabileceğine inanıyor.