2026 yılı astronomik takvimi yalnızca dört tutulmaya ev sahipliği yapıyor; ancak Ağustos ayı bu açıdan oldukça cömert bir dönem olarak öne çıkıyor. Yılın son iki tutulması, 12 Ağustos'taki tam güneş tutulması ve 27-28 Ağustos'taki parçalı ay tutulması olmak üzere, aynı ay içinde gerçekleşecek. Her iki gökyüzü olayını da kaçırmamak için şimdiden plan yapmakta fayda var; zira yılın geri kalan tutulmaları çoktan tamamlanmış durumda.

Peki bu tutulmalarda neler bekleniyor, güzergahları nasıl şekillenecek ve güvenli bir şekilde nasıl izlenebilir? İşte tüm detaylar.

12 Ağustos: Tam Güneş Tutulması

Ay'ın Dünya ile Güneş arasından geçmesiyle oluşan tam güneş tutulması, kuzey yarım küreden gözlemlenebilecek. Ay'ın gölgesi batıdan doğuya doğru ilerleyerek önce Arktik Bölge'den başlayacak.

Alaska'nın bazı bölgeleri, Kanada, İzlanda ve Kuzey Atlantik'in kuzey kesimleri tutulmanın kısmi olarak izlenebileceği yerler arasında yer alıyor. Avrupa'nın bir kısmı ve ABD'nin doğu eyaletleri de bu kısmi görüntüye tanıklık edecek. Ancak tam tutulma yalnızca çok sınırlı kara parçalarından gözlemlenebilecek.

Doğu Grönland'ın seyrek nüfuslu bölgeleri ve İzlanda'nın en batı ucu Güneş'in tamamen karardığı anlara şahit olacak. Ancak tutulmanın tam olarak izlenebileceği en kalabalık bölge, hiç şüphesiz İspanya olacak. İber Yarımadası, yaklaşık bir yüzyılı aşkın süredir ilk kez tam bir güneş tutulmasına ev sahipliği yapacak.

Nasıl izlenir? Her şeyden önce, kesinlikle çıplak gözle bakılmamalı! Tam tutulma hattındaki bölgelerde tutulmanın zirvesi öğleden sonranın ilerleyen saatlerinde, Güneş'in ufuk çizgisine yaklaştığı dramatik bir anda yaşanacak. İspanya'nın büyük bölümünde tutulma gün batımında gerçekleşecek ve tam tutulma anı yaklaşık olarak 20:30 Orta Avrupa Saati'ne (CET) denk gelecek. Başlangıcından sonuna kadar yaklaşık bir saat sürecek tutulmanın tam tutulma evresi ise ortalama iki dakika sürecek.

27-28 Ağustos: Parçalı Ay Tutulması

Ay'ın ikinci tutulması, Dünya'nın Güneş ile Ay arasına girmesiyle oluşan parçalı bir ay tutulması olacak. Bu sırada Ay yüzeyinin bir bölümü aydınlık kalırken, geri kalan kısmı kararacak ya da kızılımsı bir renge bürünecek.

Güneş tutulmasının aksine ay tutulmaları Dünya üzerinde dar bir hat boyunca ilerlemez. Bu parçalı tutulma, gezegenin geniş bir bölgesinden aynı anda izlenebilecek. Ancak en iyi gözlem koşulları Amerika kıtasında yaşanacak. Özellikle Kanada'nın doğu ve orta kesimleri, ABD, Meksika, Orta Amerika, Karayipler ve Güney Amerika'nın tamamı tutulmayı net bir şekilde gözlemleyebilecek.

Tutulma parçalı olsa da Ay diskinin yüzde 96'sına kadarı Dünya'nın gölgesinde kalacak; bu da son derece etkileyici bir manzara oluşturacak.

Nasıl izlenir? Amerika kıtasında tutulma 27 Ağustos'un geç saatlerinde başlayıp 28 Ağustos'un sabahın erken saatlerine kadar devam edecek. Örneğin Meksiko City'de parçalı evre yerel saatle 20:30'da başlayacak, zirve noktası 22:13'te yaşanacak ve parçalı evre 23:53'te sona erecek.

Bu tutulmayı izlemek için tek ihtiyaç, açık bir gökyüzü ve minimum ışık kirliliği olan bir konum. Büyük şehirlerden uzaklaştıkça gözlem kalitesi de o oranda artıyor. Yani yapılması gereken tek şey, şehir ışıklarından uzak, karanlık bir nokta bulup başınızı yukarı kaldırmak.