NASA, Dünya'nın yerçekimi alanının şeklini gösteren yeni ve etkileyici bir jeoit modeli yayımladı. Uzaydan çekilen meşhur 'Mavi Bilye' görüntüsünden oldukça farklı görünen bu model, gezegenin aslında ne kadar düzensiz bir yapıya sahip olduğunu gözler önüne seriyor.

Yeni görselleştirmede görülen hafif tümsekler ve çukurlar, gezegenin iç kısmındaki kütle dağılımındaki farklılıklardan kaynaklanıyor. Model aynı zamanda, yalnızca Dünya'nın kendi yerçekimi ve dönüşü tarafından belirlenen küresel bir okyanusun alacağı yüzey şekli olarak da hayal edilebilir.

NASA, yerçekimi alanındaki değişimleri net bir şekilde gösterebilmek için görselleştirmede yükseklikleri 10.000 faktörüyle abartılı şekilde büyüttü. 'Tümsekli Dünya' olarak adlandırılabilecek bu versiyon, uydu verilerinden ve modellerinden yararlanılarak oluşturuldu. Uydular, farklı konumlardaki yerçekimi farklılıklarını son derece hassas bir şekilde tespit edebiliyor. Veri seti 15 yıllık bir dönemi kapsıyor ve bir milyarın üzerinde gözlem içeriyor. NASA ayrıca kullanıcıların keşfedebileceği interaktif bir 3D model ile daha uzun bir video da paylaştı.

Yerçekimi ölçümleri, sadece dikkat çekici görseller üretmenin ötesinde büyük bir bilimsel değer taşıyor. NASA ve Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) her ikisinin de gezegenin yerçekimi alanını sürekli olarak izleyen uyduları bulunuyor.

Bu gözlemler, gezegen ısınırken Antarktika ve Grönland'daki buzul kayıplarının daha iyi anlaşılması için kullanıldı. Gravity Recovery and Climate Experiment (GRACE) projesi kapsamında çalışan NASA uyduları, 2002 ile 2025 yılları arasında Antarktika'nın yılda yaklaşık 135 gigaton, Grönland'ın ise yıllık 264 gigaton buz kaybettiğini ortaya koydu. Bu tahminlerin iyileştirilmesi, okyanusların şu anda ne kadar yükseldiğini ve gelecekte ne kadar daha fazla yükseleceğini anlamak açısından kritik önem taşıyor.

GRACE gözlemleri aynı zamanda dünya genelinde yeraltı suyu kaybını ve kuraklık durumunu takip etmek için de kullanılıyor. Veriler, ABD'nin batısı ve diğer bölgelerde uzun vadeli yeraltı suyu tükenmesini gösteriyor. Ayrıca daha akut kuraklıklar hakkında da bilgi sağlıyor: Bu yaz İspanya ve Fransa'da orman yangınlarını tetikleyen aşırı kuraklık, GRACE verilerinde açıkça görülebiliyor. Nebraska Üniversitesi'nden bir analiz, yerçekimi gözlemlerini kullanarak bölgenin bazı kesimlerinde toprak neminin ve sığ yeraltı sularının rekor düşük seviyelerde ya da bu seviyelere yakın olduğunu ortaya koydu.

İklim değişikliğinin birçok bölgede kuraklığı daha da kötüleştireceği göz önüne alındığında, bu tür gözlemler kuraklıkla mücadele eden bölgelerdeki su yöneticileri için paha biçilmez bilgiler sunmaya devam edecek.