Peptitler, ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) cuma günü yaptığı dar oy çokluğuyla önerdiği kararla birlikte ana akım tıbbın bir parçası olmaya bir adım daha yaklaştı. Söz konusu oylama, aralarında ünlü podcast yayıncısı Joe Rogan'ın da desteklediği BPC-157'nin bulunduğu dört popüler peptitin yeniden sınıflandırılmasını ve belirli eczanelerin bu maddeleri yasal olarak dağıtabilmesini öngörüyor.

11 saatten fazla süren ve zaman zaman duygusal anlara sahne olan toplantıda, FDA danışma komitesi üyeleri onaylanmamış dört peptit olan BPC-157, KPV, TB-500 ve MOTs-C hakkında FDA personelinden veri sunumları, sağlık çalışanlarından ve hastalardan da tanıklıklar dinledi.

Üyeler, bu peptitlerden üçünü ajansın "bulk listesi"ne eklemek için sekize karşı altı oy kullandı; bir kişi çekimser kaldı. Bu karar, bileşik (compounding) eczanelerin hastalar için özel ilaçlar üretmesine olanak tanıyacak. Dördüncü peptit olan MOTs-C ise yediye karşı beş oy aldı; iki üye çekimser kaldı. Peptit endüstrisiyle bağlantılı üyelerin de yer aldığı danışma paneli, cuma günü üç peptiti daha değerlendirecek.

Yükselişin Arkasındaki İsimler

Peptit tedavileri, podcast yayıncılarının, sağlık influencer'larının ve ABD Sağlık ve Sosyal Hizmetler Bakanı Robert F. Kennedy Jr.'ın - kendisi "büyük bir hayranı" olduğunu söylemişti - desteği sayesinde giderek daha popüler hale geldi. Temel olarak proteinlerin daha küçük versiyonları olan peptitler, cilt yenilenmesinden saç uzamasına, bağırsak sağlığından yaralanma sonrası iyileşmeye kadar pek çok alanda pazarlanıyor. Ancak bu iddiaları destekleyen bilimsel kanıtlar hâlâ son derece yetersiz.

Çoğu peptit şu anda düzenlenmemiş bir gri pazarda bulunuyor. Biden yönetimi 2023 yılında güvenlik endişelerini gerekçe göstererek bileşik eczanelerin 20 peptit üretmesini yasaklamıştı. Bu ürünler çevrimiçi ortamda "yalnızca araştırma amaçlı" ve "insan tüketimi için değildir" etiketleriyle yasal olarak satılabiliyor; ancak pazarlama stratejileri gerçek kullanım amacını açıkça ima ediyor. Çin ve Hindistan peptitlerin başlıca tedarikçileri konumunda; bazı kripto fonlamalı fentanil laboratuvarları ise üretimlerini peptitlere yönlendirmiş durumda.

Bilim İnsanları Uyardı

Toplantı sırasında FDA'nın kendi bilim insanları, güvenli ve etkili olduklarına dair kanıt eksikliği nedeniyle değerlendirilen yedi peptitin hiçbirinin bileşik eczaneler tarafından üretilmesine izin verilmemesi yönünde görüş bildirdi. Peptit savunucuları ise ABD'li bileşik eczanelere bu maddeleri üretme yetkisi verilmesi gerektiğini, böylece hastaların reçete ile daha güvenli ve düzenlenmiş seçeneklere erişebileceğini savundu.

Uzaktan sağlık hizmeti sağlayıcısı Hims & Hers'in baş tıbbi sorumlusu Anant Vinjamoori, "Size BPC-157 için kanıtların güçlü olduğunu söylemeyeceğim. Güçlü değil ve abartmayacağım" dedi. Ancak Vinjamoori, "zayıf kanıtı yokluk olarak yorumlamamanızı" istedi. Şirket, FDA'nın bazı peptitlere yeşil ışık yakması beklentisiyle peptit tedavilerini piyasaya sürmeye hazırlanıyor.

Wolverine Yığını ve Gri Pazar Endişeleri

Onaylanan peptitler arasında özellikle iki tanesi podcast yayıncıları ve influencer'lar arasında çok popüler. BPC-157 ve TB-500, yaralanma sonrası iyileşmeye yardımcı olmak için sözde "Wolverine yığını" olarak birlikte kullanılıyor. Komite üyelerinden, doku onarımını teşvik ettiği düşünülen BPC-157'yi ülseratif kolit açısından değerlendirmeleri istendi. Dünya Anti-Doping Ajansı, BPC-157'nin insanlar üzerinde yeterince çalışılmadığı için sporcu sağlığı için risk oluşturduğunu belirtiyor.

Bazı sağlık çalışanları, hastalarının gri pazardan peptit satın alırken yasadışı maddelerle karıştırılmış ürünlerle karşılaştığına dair tanıklık etti. FDA onayı bu riskleri azaltabilecek olsa da, bazı yorumcular bunun yeni tehlikeler yaratabileceği uyarısında bulundu.

Kanıta Dayalı İlaç İşbirliği Başkanı John Hertig, bileşik eczanelere bu peptitleri üretme izni verilmesinin FDA'nın onları onayladığı mesajını vereceğini söyledi. "Bu, hastalarımız için çok kafa karıştırıcı oluyor" diyen Hertig, gri pazarın varlığının bu peptitlerin üretimine izin vermek için bir gerekçe olmadığını vurguladı. Piyasada FDA onaylı birçok GLP-1 ilacı bulunmasına rağmen hastaların hâlâ gri pazardan bu ilaçları aradığını hatırlatan Hertig, durumun peptitler için de farklı olmayacağını savundu.

Georgetown Üniversitesi'nden hekim ve profesör Adriane Fugh-Berman da yasal versiyonların gri pazarı ortadan kaldıracağı fikrine itiraz etti. Fugh-Berman, "Hükümet, sokakta satılan şeylerden daha temiz olacağı için eroin üreten şirketleri de mi onaylayacak?" diye sordu ve "Pazar büyük diye yasallaştırılması gerekmez. Bir ürünün çalışılması gerektiği anlamına gelir" şeklinde konuştu.

Pandora'nın Kutusu

Dört peptitin bulk listesine eklenmesine karşı oy kullanan uzmanlar, kullanımlarını destekleyecek veri eksikliğine dikkat çekti. Texas Üniversitesi MD Anderson Kanser Merkezi'nden anestezist Elizabeth Rebello, güvenlik konusundaki belirsizlikleri ve kamuoyunda yaratacağı kafa karışıklığını gerekçe göstererek dört peptitin de bileşik üretimine karşı oy kullanan isimlerden biri oldu.

Rebello, "Burada bir Pandora'nın kutusunu açmaktan endişe duyuyorum" ifadelerini kullandı.

Şimdilik panelin tavsiyeleri yalnızca birer öneri niteliğinde. Resmi bir FDA kararının önümüzdeki birkaç ay içinde gelmesi beklenmiyor.