İngiltere, 16 Yaş Altı Çocuklar İçin Sosyal Medyayı Yasaklamaya Hazırlanıyor

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, çocukları çevrimiçi ortamda karşılaştıkları zararlardan korumak amacıyla kapsamlı bir düzenleme paketini hayata geçirmeye hazırlandığını duyurdu. Başbakanlık konutunda gerçekleştirdiği basın toplantısında Starmer, 16 yaşından küçük çocukların sosyal medya platformlarını kullanmasının yasaklanacağını açıkladı. Bu adım, dijital çağda çocuk güvenliğini sağlamaya yönelik İngiltere'nin bugüne kadarki en sert girişimi olarak değerlendiriliyor.

Düzenleme, Avustralya'nın 2024 yılında uygulamaya koyduğu modeli temel alıyor. Avustralya, dünyada 16 yaş altına sosyal medya erişimini yasaklayan ilk ülke olarak uluslararası alanda dikkat çekmişti. İngiltere hükümeti, bu modelin kendi ülkelerinde de uygulanabilirliğini aylar süren bir inceleme sürecinin ardından onayladı. Yeni kurallar kapsamında TikTok, Instagram, Snapchat, YouTube ve X (eski adıyla Twitter) dahil toplam 10 büyük platformun 16 yaş altı kullanıcılara yönelik hizmet sunması engellenecek.

Gece Sokağa Çıkma Yasağı ve Yapay Zeka Kısıtlamaları

Sosyal medya yasağının ötesinde paket, çocukların dijital dünyadaki maruziyetini sınırlandıracak ek önlemler de içeriyor. Bunlardan en dikkat çekeni, gece sokağa çıkma yasağı benzeri bir uygulama: Belirli saatlerde (muhtemelen gece yarısı ile sabah 6 arası) çocukların sosyal medya hesaplarına erişimi otomatik olarak kısıtlanacak. Bu uygulama, uyku düzeninin korunması ve gece saatlerinde maruz kalınabilecek siber zorbalık riskinin azaltılması amacını taşıyor.

Ayrıca yapay zeka destekli sohbet robotlarına yönelik önemli kısıtlamalar da gündemde. Hükümet, çocukların yapay zeka sohbet botlarıyla etkileşimini sıkı denetim altına almayı planlıyor. Bu kapsamda, çocuklara yönelik içerik üreten veya onlarla doğrudan iletişim kuran yapay zeka sistemlerinin belirli standartlara uyması zorunlu hale getirilecek. Uzmanlar, yapay zeka teknolojilerinin çocuklar üzerindeki psikolojik etkilerinin henüz tam olarak anlaşılamadığını ve bu nedenle ihtiyati tedbirlerin gerekli olduğunu vurguluyor.

Teknoloji Şirketlerinin Tepkisi ve Uygulama Zorlukları

Düzenleme, teknoloji devleri arasında farklı tepkilere yol açtı. Bazı platformlar, çocuk güvenliğine yönelik daha katı önlemler alınmasını desteklerken, yaş doğrulama sistemlerinin etkinliği ve kullanıcı gizliliği konusunda endişelerini dile getirdi. Avustralya'daki uygulamada yaş doğrulama için yüz tanıma ve kimlik kontrolü gibi yöntemler kullanılırken, İngiltere'nin benzer bir sistemi nasıl uygulayacağı henüz netleşmedi. Veri koruma uzmanları, biyometrik verilerin toplanmasının GDPR kapsamında ciddi tartışmalara yol açabileceğine dikkat çekiyor.

İngiltere Dijital Bakanlığı, düzenlemenin yasalaşma sürecinin 2025 yılı içinde tamamlanmasını ve uygulamanın 2026 yılında başlamasını hedefliyor. Ancak yasağın etkin bir şekilde uygulanıp uygulanamayacağı, VPN kullanımı ve sahte hesap açma gibi yöntemlerle nasıl başa çıkılacağı önemli soru işaretleri oluşturuyor. Hükümet yetkilileri, ebeveynlerin bilinçlendirilmesi ve eğitim kurumlarında dijital okuryazarlık programlarının güçlendirilmesinin de düzenlemenin ayrılmaz bir parçası olacağını belirtti.

Starmer, konuşmasında "Çocuklarımızı çevrimiçi dünyada korumak, modern devletin en temel sorumluluklarından biridir" ifadelerini kullanırken, muhalefet partileri de düzenlemeye genel olarak destek verdi. Çocuk psikologları ve eğitimciler ise yasağın tek başına yeterli olmayacağını, aile içi iletişimin ve dijital okuryazarlığın da güçlendirilmesi gerektiğini savunuyor. İngiltere'nin bu adımı, Avrupa Birliği'nin de benzer düzenlemeleri gündemine almasıyla birlikte, küresel ölçekte çocukların dijital korunmasına yönelik yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.